Bron: Internet

De N-VA-strategie sluit aan bij het klassieke marketingdenken: wil je een product promoten, dan moet je overal aanwezig zijn

Wat is het verband tussen Frank Sinatra en Bart De Wever? De ploeg van Kif Kif onderzocht het in een voortreffelijk e-boek dat u gratis kan downloaden.

Eerst en vooral: waarom dit onderzoek?

Ico Maly. Heel simpel: omdat het nodig is. De N-VA is al een aantal jaren een belangrijke en het laatste jaar zelfs dominante speler in het Vlaamse politieke landschap. Het werd hoog tijd dat haar discours eens onder de loep genomen werd, en zeker ook de circulatie van dat discours, net omdat het zo massaal is.

U schrijft dat de media-strategie van die partij gericht is op verzadiging. Wat bedoelt u daarmee?

Ico Maly. De N-VA-strategie sluit aan bij het klassieke marketingdenken: wil je een product promoten, dan moet je overal aanwezig zijn. De partij zit dus niet alleen in Terzake, maar ook in De Slimste Mens en in Dag Allemaal en – vandaag de dag heel belangrijk – op de sociale netwerken: Facebook maar ook de fora van De Standaard en Het Laatste Nieuws. Je moet het de N-VA nageven: de partij doet dat zeer goed.

De Wever spreekt bovendien de taal van de internetfora. Een reactie op de nota-Di Rupo: “De wachtuitkeringen worden niet afgeschaft. Het zal nog steeds mogelijk zijn om van de schoolbanken in de werkloosheid te stappen en daar heel je leven in te blijven zonder een dag te werken.”

Ico Maly. De Wever spreekt de taal van de internetfora, maar de internetfora spreken ook de taal van De Wever. Zijn discours is perfect aangepast aan de moderne communicatiewereld waar je niet alleen zelf communiceert maar vooral anderen laat communiceren in jouw plaats. Je ziet een constante circulatie van zijn ideeën, waardoor we er aan wennen. Ze klinken ook allemaal zo logisch. Tenminste, puur retorisch dan. Want als je die praat analyseert, merk je hoe leeg en inhoudsloos ze is. Ze dient bovendien een zeer radicale agenda, maar die verdrinkt in die oneliners.

                                                                        “De Wever spreekt de taal van de internetfora, maar de 
                                                                         internetfora spreken ook de taal van De Wever”

Zoals de oneliner “identiteit afwijzen omdat racisme bestaat is zoals seks afwijzen omdat porno bestaat.”

Ico Maly. Ja, die is gelanceerd door Eric Defoort en overgenomen door De Wever en zelfs door de voorzitter van het Vlaams parlement, Jan Peumans, tijdens zijn 11 juli-speech. Ook deze uitspraak klinkt op het eerste gezicht vanzelfsprekend: een identiteit is iets als seks, iets heel natuurlijks. Maar dat is een typische retorische truc die bijvoorbeeld verdoezelt dat er heel verschillende identiteitsconcepten bestaan. Hoe je die identiteit voorstelt en welk concept Vlamingen hanteren heeft dus niks met “natuurlijk” te maken maar alles met politieke strijd. Bovendien suggereert die oneliner dat er mensen bestaan die identiteit afwijzen. Dat is natuurlijk onzin, ik ken niemand die dat doet, dat zou ook vrij idioot zijn want iedereen heeft een identiteit. Maar er zijn natuurlijk wel mensen die de N-VA-invulling van identiteit afwijzen.

Een ander dominant idee: “België heeft twee culturen en twee democratieën.” Jullie onderzochten de opmars van die stelling aan de hand van de evolutie van het aantal hits op Google: 0 in 2002, 197 hits in de eerste zes maanden van 2011. Plus een pak journalisten die het idee als feit overnemen. Welke conclusie kan je daar uit trekken?

Ico Maly. Ken je het verhaal van de opgang van Frank Sinatra? De Amerikaanse zanger werd groot dankzij de maffia. Die controleerde een groot deel van de jukeboxen in de VS en zorgde dat Sinatra weerklonk van zodra iemand even geen geld in de machine stak. De bedoeling is duidelijk: als je een liedje duizend keer hoort, wordt het een hit. Dat is precies wat N-VA gedaan heeft met die oneliner van de twee democratieën. Met succes. Dat kon ook omdat er geen tegengas kwam. Zelfs de oude De Croo, bekend als belgicist, stond met zijn mond vol tanden toen Kathleen Cools hem in Terzake die uitspraak van De Wever voor de voeten wierp. Terwijl het nu toch ook niet zo moeilijk is om die te weerleggen? België is natuurlijk wél één democratie: we hebben één grondwet, één economische ruimte, één sociale zekerheid, enzovoort enzoverder. We zijn één democratie met verschillende kiesomschrijvingen. Maar het opsplitsen van België in twee democratieën is net de bestaansreden van de N-VA.

                                              “De N-VA-strategie sluit aan bij het klassieke marketingdenken: wil je een
                                                                product promoten, dan moet je overal aanwezig zijn”

Is het dan geen democratisch deficit dat Vlamingen niet voor Walen kunnen stemmen en vice versa?

Ico Maly. Ja, maar een logische oplossing zou dan een herfederalisering van de politiek of de invoering van een federale kieskring kunnen zijn. Maar dat past natuurlijk niet in de nationalistische agenda van De Wever. Voor die man is een democratie maar een democratie als ze zich beperkt tot een groep mensen met dezelfde identiteit. Alleen: dat is geen democratie, maar een etnocratie, een systeem waarin je politieke rechten afhankelijk zijn van je identiteit.

Een pittig stuk in het boek is dat over de sociale netwerken. Het is onvoorstelbaar hoe actief Vlaams-nationalisten zijn op Facebook. Waarom doet links niet gewoon hetzelfde?

Ico Maly. Er zullen wel linksen zijn die dat doen, maar niet zo georganiseerd als de nationalisten en vooral veel minder talrijk. En niet zo goed, want het valt nauwelijks op. Maar die dominantie van de Vlaams-nationalisten zie je bijvoorbeeld ook op de fora van de kranten. We hebben de lezersreacties op de website van De Standaard onderzocht. Zo’n forum werkt met aanraadpolls, waarmee lezers een reactie van een andere lezer waarderen. De Vlaams-nationalisten winnen alle maar dan ook alle aanraadpolls, links komt daar gewoon niet aan bod. Als ik vraag aan linksen waarom zij niet reageren op artikels hoor ik: wij houden ons daar niet mee bezig. Links beschouwt de fora als de vuilbak van het maatschappelijk debat. Misschien terecht, maar ik kan je garanderen dat die fora een enorme invloed op het denken hebben. Als je een opiniestuk publiceert en je wordt tweehonderd keer uitgescholden voor – in het beste geval – idioot, dan doet dat iets met een mens.

Worden de fora georkestreerd?

Ico Maly. Om dat hard te maken zou je een onderzoek moeten doen naar IP-adressen of effectief infiltreren in de partij. Dat hebben we niet gedaan, dus ik weet dat niet. Maar wat je wel merkt: dezelfde reacties komen constant terug, er is een enorme dominantie van nationalisten in de aanraadscores en je ziet letterlijk dezelfde berichten op verschillende plaatsen terugkomen onder verschillende namen. Die drie zaken doen vermoeden dat er op z’n minst dingen afgesproken worden.

Het rijpen van de geesten. De woorden van De Wever en de strijd om uw ziel is een e-boek van Kif Kif onder redactie van Ico Maly en Jan Zienkowski. U kan het gratis downloaden op www.kifkif.be.